Intranet (RJ-45 & UTP)
HET WEB, 25 mei 2001 - Gestruktureerde bekabeling is de benaming voor een uniform bekabelingssysteem gebaseerd op Twisted Pair kabels. Populair ook wel UTP genaamd. De kabels worden aan weerskanten afgewerkt op RJ-45 stopkontakten. Meestal ingebouwd in Wandcontaktdozen en Patchpanels. Het voldoet aan de ISO 11801, (N)EN 50173 en TIA-568-A normen. Op een dergelijk bekabelingssysteem kan je telefoontoestellen, computers en video aansluiten. Onderstaande tekst is in de loop der jaren tot stand gekomen en ziet er mogelijk ongestruktureerd uit.
In een Unshielded Twisted-Pair (UTP) Ethernet kunnen de volgende typen RJ-45 kabels worden gebruikt: Straight-through en Crossover. Een derde type kabel is Rolled.
Figuur 1 : RJ-45 connector (van onder gezien) en links de Jack (stopcontact)
Om het RJ-45 kabeltype te kunnen bepalen houdt je de twee kabel-uiteinden zo naast elkaar dat je de gekleurde draden kunt zien (figuur 2). Meestal met het handeltje aan de onderkant. Het is een beetje afhankelijk van de doorzichtigheid van het plastic of je de kleuren goed kunt onderscheiden. Gebruik een vergrootglas als je het allemaal niet zo goed kan zien.
Figuur 2 : RJ-45 Kabeltype bepalen (van boven gezien)
De volgorde van de gekleurde draden kan als volgt zijn:
- Recht (Straight-through) --- De gekleurde draden hebben aan beide uiteinden van de kabel dezelfde volgorde. Zie tabel 1.
- Gekruist (Crossover) --- De eerste (uiterst links) gekleurde draad aan het ene uiteinde van de kabel is de derde gekleurde draad aan het andere uiteinde van de kabel. Zie tabel 2.
- Bij Rolled kabels zijn de gekleurde aders aan een kant van de kabel in de omgekeerde volgorde ten opzichte van die aan de andere kant van de kabel. Dus aders 1 t/m 8 een de ene zijde zijn aders 8 t/m 1 aan de andere kant. De 4-aderige modulaire kabels voor telefoontoestellen en PhoneNet connectors zijn ook zo afgewerkt. De kleuren van de aders in modulaire kabel willen weleens verschillen. Maar omdat de aders naast elkaar liggen kan je makkelijk zelf bepalen wat de volgorde moet zijn.
Be'pinning' van RJ-45 kabels
Tabel 1 : RJ-45 (Ethernet) Kabel (Recht)
Tabel 2 : RJ-45 (Ethernet) Kabel (Gekruist)
De be'pinning in tabel 1 wordt gebruikt om een computer direct aan te sluiten op een Hub/Repeater of op de wandcontactdoos van een UTP netwerk, of om een Patchpanel met een Hub/Repeater te verbinden. Zie figuur 3.
De be'pinning in tabel 2 wordt toegepast om twee computers direct met elkaar te verbinden. Zie figuur 4.
De beide be'pinningen van tabel 1 en de linker be'pinning van tabel 2 heten ook wel TIA/EIA T568A. Deze kleurenvolgorde heeft de voorkeur.
De rechter be'pinning van tabel 2 heet ook wel TIA/EIA T568B. Deze kleurenvolgorde is alleen van belang in de VS waar die in overeenstemming is met de kleurencode 258A van AT&T bedrijfstelefoonbekabeling.
De kleurencode staat aangegeven op de stopcontacten, ook wel jacks of inserts genoemd.
Buiten de Verenigde Staten worden de voorschriften volgens ISO 11801 aangehouden, en binnen Europa volgens EN 50173. In Nederland is het dan NEN 50173. Als ik de specificaties her en der eens doorneem dan stel ik vast dat de kabelfabrikanten in Europa, zoals Kerpen, Nexans en Corning verder zijn in de ontwikkeling. Nederlandse leveranciers en installateurs maken wel gebruik van de TIA-568-A specs om hun waren aan te prijzen. Belangrijke verschillen tussen EN 50173 en TIA-568-A zijn o.a. dat de Europese norm niet aangeeft wat de kleur van de aders moet zijn. Zolang de aderparen aan weerskanten maar correct zijn afgewerk is er geen probleem. Het andere verschil is dat de Amerikanen niet-afgeschermede aders (UTP) voldoende vinden en de Europeanen hechten aan afgeschermde aders (STP of FTP). Je zal ook zien dat Europese kabelfabrikanten de kabels volgens EN 50173 en ISO 11801 aanprijzen.
|
Voor Patchkabels worden kabels met een soepele, zgn. stranded, aderkern toegepast. Voor UTP kabels bestemd voor de binnenleiding tussen RJ-45 wandcontaktdozen worden massieve, zgn. solid, aders gebruikt.
Merk op dat UTP kabels voor het netwerk nóóit gekruist, d.w.z. crossed, zijn. Patchkabels voor gebruik tussen 2 PC's en tussen 2 Hubs kunnen dat wel zijn, maar alleen voor 10Base-T en 100Base-T Ethernetverbindingen.
UTP Netwerk
Op grote lokaties, of als computers, printers en Fileservers in verschillende kamers staan, wordt meestal een UTP kabelnetwerk aangelegd. De kabels zijn wat dikker en stugger vanwege de massieve aders.
De uiteinden worden met behulp van een punchdown tool (links onder) op RJ-45 stopcontacten, jacks genaamd, (rechts onder) afgewerkt. De afbeeldingen (midden onder) laten zien hoe dat gaat.
Afbeeldingen : Leviton
Op de lokatie bij een gebruiker wordt die afgewerkt op een wandcontaktdoos in bijvoorbeeld de kabelgoot onder het raam en aan de andere kant op een Patchpanel in een 19" kast (van Sarel bijvoorbeeld) op een centrale lokatie. Daar worden de aflopers dan met Patchkabels op een Hub aangesloten. Zie het schema in figuur 3. Thuis kan je natuurlijk beide kanten van de verbinding op een wandcontactdoos (inbouw of opbouw) afwerken.
Overzicht RJ45 wandcontactdozen (Afbeelding BTR-Telecom)
Het aansluit materiaal van BTR, bijvoorbeeld, past in dat van leveranciers van schakelmateriaal zoals Busch-Jäger, Elso (Lexel Electric), Gira, Jung, Merten, Peha.
Bekijk bijvoorbeeld eens deze pagina uit een Installatiebrochure van Merten. Het complete bestand, en andere, kan je ophalen op hun download pagina.
Heb in de gaten dat in nieuwbouwhuizen nog steeds geen rekening wordt gehouden met het aanleggen van een netwerk zoals op deze pagina beschreven. De kabels zal je dus nog steeds langs de plinten van de kamers en langs het trapgat naar boven moeten spijkeren.
Het aanleggen van loze PVC buizen zal de prijs van het huis wel te veel opdrijven, denk ik. Terwijl bedrijven als Corning (HomeWay), Kerpen (HomeNet, zie afbeelding) en BTR geïntegreerde systemen voor data en video leveren voor thuis. Zogenaamde SOHO systemen (Small Office Home Office). Met een mini 19"-kast in de meterkast. Als daar tenminste ruimte voor is.
Een UTP Ethernet wordt ook wel 10Base-T genoemd en staat voor 10Mbps (10 Megabit per seconde). Er is ook 100Mbps (100Base-T) mogelijk. Diverse kabeltypen heten Cat. 3, 4, of 5 en dat heeft te maken met de aderdikte en de bijbehorende dempingswaarden. Gebruik Cat. 5 kabels als je een nieuw netwerk gaat aanleggen. Dat zit je snor met de toekomstige ontwikkelingen.
Figuur 3. Overzicht UTP (Ethernet) netwerk (kabel tabel 1)
10Base-T en 100Base-T Ethernet maken gebruik van de aders 1 & 2 en 3 & 6. Gigabit Ethernet maakt van alle vier aderparen gebruik.
De maximum kabellengte van een UTP netwerk t.b.v. data is 90 meter. De lengte van een verbinding mag maximaal 100 meter bedragen. Dat houdt in dat de resterende 10 meter kan worden gebruikt voor de patchkabel in de centrale lokatie en voor de kabel die de computer met de wandkontaktdoos verbindt.
Zo'n UTP netwerk moet wel aan bepaalde eisen voldoen. Bijvoorbeeld een maximale lengte, een maximum demping en weerstand. Je krijgt van de installateur een rapport met al die gegevens per kabel.
Kijk op de pagina voor meer technische specificaties.
Over een UTP netwerk kan je meer dan alleen maar een Ethernet protocol versturen. Ook de digitale toestellen van een huistelefooncentrale en enkelvoudige telefoonaansluitingen t.b.v. bijvoorbeeld een modem kan je daarop aansluiten. Let er natuurlijk wel op dat aan weerskanten dezelfde soort apparatuur is aangesloten. Dus niet de Ethernetaansluiting van een computer verbinden met de huistelefooncentrale bijvoorbeeld. Anders zegt het plop!
Figuur 4. Twee computers met elkaar verbinden (kabel tabel 2)
Let bij het gebruik van een Cross kabel op het volgende. Macs met ingebouwde Ethernet kijken bij het opstarten of er een geldige Ethernet aansluiting aanwezig is alvorens AppleTalk op te starten. Als de Mac op een Hub is aangesloten dan is er geen probleem. Als de Mac met een Cross kabel op een andere Mac is aangesloten die nog niet aanstaat dan komt de melding dat er een probleem is met Ethernet en wordt overgeschakeld op LocalTalk. Ook als de andere computer wel aan staat kan het probleem zich voordoen. Het blijkt dat eerst wordt gecontroleerd of er een Carrier signaal op de Receive ader staat. Sommige netwerkkaarten voorzien hierin, andere niet. Overweeg dus de aanschaf van een 10BaseT Ethernet hub. Je bent dan voorbereid op toekomstige uitbreidingen.
(Uit: IPNetRouter manual)
Kabel kleuren
Om het onderscheid tussen de patchkabels te maken als je 19" kast vol zit, is het handig die kabels een eigen kleur te geven. De gebruikelijke kleuren zijn:
- Geel voor Analoge Telefonie
- Blauw voor Data
- Rood voor CrossOver
- Groen voor ISDN
- Een zelf te benoemen kleur voor PhoneNet en eventueel andere zaken
Nog meer kabeltjes
Op RJ-45 wandcontactdozen kan je ook analoge telefoontoestellen, modems, PhoneNet en ISDN apparatuur aansluiten. De volgende aderparen zijn dan van toepassing:
|
Telefoons en modems : aders 4 & 5
De platte modulaire kabel is standaard op een RJ-11 stekker afgewerkt. Knip die er af en knijp de kabel vast in het midden van de RJ-45 stekker. Van de modulaire kabel worden de middelste 2 aders, dus 2 & 3, gebruikt. Let er bij het overzetten op dat je de kabel niet omdraait, anders komen de a en b aders verkeerd te zitten en doet de telefoon het niet. Oudere analoge toestellen gebruiken nog een aparte ader voor het bel signaal. Als je de bel in je toestel wilt horen moet je aan de netwerkkant van de aansluiting ook de bel ader doorverbinden. Maak daarvoor een doorlus van ader 4 naar ader 6. Zie ook de term Rolled.
PhoneNet : aders 3 & 6
PhoneNet, het betere alternatief voor LocalTalk, wordt standaard met een RJ-11 stekker met 4 aders aangesloten op een RJ-11 wandcontactdoos. Je hebt ook 6-aderige stekkers die RJ-12 heten. Je kan ze door elkaar gebruiken. Knip een uiteinde van de kabel af en sluit 'm aan op de RJ-45 stekker.
De modulaire kabel is dezelfde als die voor de telefoon. Dus als je om het hand zit om 2 PhoneNet connectors met elkaar te verbinden kan je het verlengsnoer van de telefoon gebruiken. Vermits die aan beide kanten van een RJ-11 stekkertje zijn voorzien. Zie ook de term Rolled.
ISDN apparatuur : aders 3 & 6 en 4 & 5
ISDN gebruikt 4-aderig ISDN kabel en RJ-45 stekkers. Die kabel is soepeler dan de standaard binnenleidingkabel voor de telefoon en wordt door KPN Telekom aangeraden. Primafoon verkoopt kant en klaar kabels maar ook losse kabel per meter en RJ-45 stekkers die je zonder speciale tang kan vastknijpen. Bij Primafoon kan je een ISDN doe-het-zelfgids halen.
ISDN stelt geen hoge eisen aan de kwaliteit van de kabel. Het is tenslotte telefonie. CAT 3 is voldoende.
Als je al een UTP netwerk hebt liggen, kan je de ISDN verbindingskabels gebruiken. Aan de centrale kant zou je een ISDN verdeler kunnen plaatsen, die je weer verbindt met de ISDN aansluiting van de PTT.
LET OP: ISDN wandcontactdozen die o.a. de Hema en de Gamma verkopen, zijn ongeschikt voor UTP netwerken zoals hier beschreven. Hoewel van RJ-45 aansluitingen voorzien, zijn de aders op de printplaat in het doosje doorverbonden en vormen zo de S0-bus. De aders worden bovendien met schroeven vastgezet in plaats van met een punchtool. Ze voldoen volstrekt niet aan de CAT 5/Class D specificaties.
GG45 Connector
Met ingang van 22 maart 2002 is een nieuw model connector de standaard geworden voor Category 7/Class F netwerken. Het heet GG45 en is gedefinieerd als de Cat7 interface in ISO 11801 en als interface voor HEM toepassingen (Home, Entertainment and Multimedia) in ISO 15018. De GG45 is ontworpen door Nexans en is een geregistreerde naam. De connector wordt door andere fabrikanten, zoals Kerpen met het Eline 600™ GG45 concept, in licentie gemaakt.
De GG45 is een 2-in-1 connector die zowel een volledige Cat6 (RJ45) interface bevat alswel een volledige Cat7 interface met 4 aanvullende contacten voor transmissie van 600MHz.
Dit wordt gerealiseerd door middel van een ingebouwde schakelaar die 8 van de 12 contacten aktiveert. Voor transmissie van 100/250MHz worden de bovenste 8 RJ45 contacten gebruikt. Voor 600MHZ transmissie worden de 8 contacten op de uiterste 4 hoeken gebruikt.
Bij gelijktijdig gebruik met Cat6 of Cat7 patchkabels overtreft de GG45 connector de eisen van Cat6/Class E en Cat7/Class F.
Alle datatoepassingen voor Cat3, Cat5 en Cat5E zoals 10BaseT, 100BaseT, Gigabit Ethernet en ATM worden ondersteund. De GG45 ondersteunt verder toepassingen tot aan 1000MHz en maakt het geschikt voor CATV signalen en andere Multimedia zaken.
Op de connector kunnen de huidige RJ45 stekers worden aangesloten. Bestaande toepassingen kunnen dan blijven worden gebruikt. Als in de toekomst nieuwe toepassingen op de markt komen hoeft slechts een GG45 patchkabel worden aangeschaft.
Met een adapter kan je de connector in bestaande behuizingen onderbrengen.
De extreem afgeschermde Cat7 bekabeling maakt gelijktijdig aansluiting van verschillende apparatuur mogelijk, zoals 4 x 1-paar toepassingen als telefoon en CATV, 2 x 2-paar toepassingen als Ethernet en Fast-Ethernet, en 1 x 4-paar toepassingen als Gigabit ethernet. [22 september 2003]
Kabelgereedschap en andere bronnen
Meer informatie over bekabeling vind je in Cabling FAQ en de Cabling Newsgroup
De Cabling Newsgroup heeft ook een Web site (Cabling-Design.com), waar je informatie over het aanleggen van bekabeling kunt verkrijgen.
A Practical Guide To Cable Selection
How to Make Your Own Twisted-pair Network Cables
Hier wordt stap voor stap uitgelegd hoe je een UTP kabel aan een RJ-45 stekkertje knijpt.
En hier koop je het benodigde gereedschap.
Mailorderbedrijven met goede produktinformatie + prijzen (in dollars) zijn o.a. Leviton, Siemon en StarTech (De laatste heeft een vestiging in Nederland!)
Handige Pdf bestanden over UTP
Superior Essex is fabrikant van UTP en andere kabelsoorten. Naast produkt informatie geven zij uitleg over andere zaken in handige pdf bestanden. Onderstaande bestanden zijn op deze pagina te vinden.
- Cable & Wires Catalogus (858K) UTP kabel catalogus met technische informatie.
- NEC Flame Ratings (20K) Brandbaarheid codes van UTP kabel.
- Cable Bend Radius (42K) Hoever kan je UTP kabel buigen.
- Plenum vs. PVC (372K) Misvattingen uit de weggeruimd.
- Transmission Catogories (23K) Transmissieeigenschappen van Unshielded Twisted Pair kabel.
Meer kabel produktinformatie is te vinden op o.a. deze pagina.
Literatuur
- Praktijkboek Netwerkbekabeling, R. van Kempen
Nederlandstalig boek (van Sybex, ISBN 90-419-0813-7) dat inzicht zou moeten verschaffen hoe je een netwerk aanlegt. Niet dus. Veel gekopieerde teksten en afbeeldingen van webpagina's. Geen enkele referentie naar de Nederlandse situatie. Eigenlijk hetzelfde als deze pagina, maar ik vraag er geen 40 gulden voor. In het boek staan wel een paar links naar Nederlandse en Europese bedrijven:
www.beng.nl
www.v-tel.nl
www.voltec.nl
www.mcauto.nl
www.beconnected.nl
www.telesafe.no
www.wemex.nl
Dus doe er je voordeel mee.
- Premises Cabling, Donald J. Sterling, Jr.
"If you are new to structured cabling, it is the best book. After reading it, you will understand all the basic principles of premises cabling. Highly recommended."
Cabling-Design.com Bookstore
In hun Bookstore zijn nog andere boeken over dit onderwerp te vinden.
De Praktijk
- At Home with Cabling
Een particulier bekabelt zijn huis.
Basics - Planning - Installing - Connecting - Testing
Leveranciers
Aanbieders van netwerkbekabelingsystemen zijn o.a.
| En hier vindt je links naar letterlijk alle kabelboeren in de wereld |
Elk biedt een oneindig pakket van produktinformatie, white papers met technische achtergronden, nieuwe ontwikkelingen, handleidingen en wat er nog meer te vertellen is over kabels en het gebruik. Misschien overdadig voor huis-, tuin-, en keukengebruik, maar je bent in elk geval geïnformeerd.
Valt het op dat er geen Nederlandse kabelfabrikant bij zit? Draka, NKF, de Twentsche Kabelfabriek, om er een paar te noemen. Vermoedelijk onder het motto "Niet te veel vertellen hoor, anders bellen ze niet!" leveren ze zo weinig mogelijk informatie. Ik heb er nauwelijks iets van belang gevonden. Typisch Nederlands?
20-07-2007 15:40